ولین شهر خشتی و دومین شهر تاریخی جهان بعد از شهر ونیز ایتالیاست. همین
دو ویژگی کافی است تا ایرانیان بدانند کشوری به وسعت تاریخ جهان دارند و
شهری کویری که می توانند خشت به خشت، ریگ به ریگ و لحظه به لحظه تاریخ آن
را به رخ جهانیان بکشند.
دومین
شهر تاریخی جهان "برترین" جاذبه های گردشگری، تاریخی و میراث فرهنگی
زیادی دارد که
هر کدام از آنها می تواند به تنهایی جاذبه ای منحصر به فرد برای بازدید
گردشگران و دوستداران میراث فرهنگی و تاریخ ایران و جهان باشد. این شهر به
شهر بادگیرها معروف است. به دارالعباده، شهر دوچرخهها، شهر شیرینی، شهر
قنات و قنوت و قناعت و شهر آتش و آفتاب.
تاریخ
نویسان معتقدند که قدمت یزد به پیش از اسلام می رسد. عده ای هم می گویند
که شاید شهر تاریخی یزد را باید در نقطه دیگری غیر از مکان کنونی آن جستجو
کرد. اما با این حال قدمت بسیاری از آثار تاریخی کشف شده در شهر یزد به قرن
پنجم هجری باز می گردد. در عین حال کشف بناهای دیگری متعلق به قرن های دوم
و سوم هجری، تردیدها را در تخمین قدمت شهر یزد بیشتر می کند. در هر صورت
تاریخ سکونت انسان در این خطه از هزاره سوم پیش از میلاد فراتر رفته است،
به طوری که در عهد پیشدادیان طایفه های در حال کوچ از
بلخ
به پارس، این سرزمین را یزدان نامیدند و از آن زمان به بعد یزد محل عبادت شد.
یزد
را از آن جهت امن ترین شهر می دانند که جنگ و بلایای طبیعی تاکنون
نتوانسته به آن صدمه ای وارد کند. به همین دلیل است که تاریخ نویسان از آن
به عنوان امن ترین شهر ایران یاد کرده اند. مارکوپولو جهانگرد ایتالیایی
نیز درباره یزد می گوید که تجار جاده ابریشم این شهر را
به لحاظ امنیت
مالی و جانی آن دوست دارند.
گسترده ترین بافت تاریخی ایران
بافت
تاریخی شهر یزد با مساحتی در حدود 800 هکتار را می توان گسترده ترین و
اصولی ترین بافت تاریخ ایران دانست که تجربه های متفاوتی در زمینه مداخله
متولیان امر در شبکه معابر را در خود جای داده است. بافت تاریخی یزد به
عنوان دومین بافت خشتی دنیا و دست نخورده ترین بافت تاریخی کشور به شماره
15000 در فهرست ملی ثبت شده است.
نارین قلعه، قدیمیترین بنای خشتی جهان
قدیمی ترین بنای ساخته شده از خشت در دنیا نارین قلعه یا کهندژ نام دارد که در شهر باستانی میبد بر
فراز تپه ای بلند بنا شده و بر تمامی شهر میبد و پیرامون آن دید دارد.
تاکنون کشوری ادعا نکرده است که بنایی قدیمی تر از کهندژ دارد.
کهندژ
نام دژهای کهنی است که در آغاز پیدایش شهرها بنا شده اند. این دژها در
دوره پیش از اسلام و بیشتر در دوران ماد، هخامنشی و اشکانی ساخته شده و
بناهایی تک و پر تراکم بودند که بر فراز تپههای طبیعی یا مصنوعی میساختند.
طولانی ترین قنات ایران
طولانی ترین قنات ایران به نام "قنات زارچ" با
طول صد کیلومتر در استان یزد قرار دارد. این قنات یکی از کهن ترین قنات
های ایران به شمار می آید که سابقه ای بیش از سه هزار سال دارد. طول کوره
قنات زارچ بیش از 71 کیلومتر بوده و تعداد چاه های آن دو هزار و 115 حلقه
شمارش شده
است.
مسن ترین درخت جهان
سرو
چهار هزار ساله ابرکوه را می توان مسن ترین موجود زنده جهان نامید. هر چند
که گفته می شود در کشور سوئد نیز درحتی وجود دارد که از سرو ابرکوه قدیمی
تر است اما اکنون از درخت پیر سوئد تنها ریشه های آن باقی مانده در حالی که
سرو کهنسال شهرستان ابرکوه با 25 متر ارتفاع 18 متر محیط و 5.11 متر
اندازه دور تنه در قلب ایران زنده و سبز است و آرام آرام زندگی می کند.
بلندترین بادگیر
جهان
بلندترین و منحصر بفرد ترین بادگیرهای جهان را تنها می توان در استان یزد پیدا کرد. بادگیر باغ دولت آباد یزد در
شمار زیباترین بادگیرهای دوره زندیه و قاجاریه با قدمتی 270 ساله به عنوان
بلندترین بادگیر جهان به حساب می آید. این بادگیر که نمونه ای از معماری
دوره زندیه را داراست در سال 1160 هـ.ق توسط محمدتقی خان یزدی
مشهور به خان بزرگ
سرسلسله خوانین یزد ساخته شد.
این
بادگیر ارتفاعی به طول 33 متر و 80 سانتی متر دارد و از خصوصیات بارزش هشت
ضلعی بودن آن است که باعث می شود باد در هر جهت به راحتی و به سرعت به
قسمت زیرین آن هدایت شود و پس از برخورد به سطح آب حوضچه زیر بادگیر، هوای
خنکی در داخل آن ایجاد کند.
در کنار این بادگیر باغی شامل سه عمارت هشتی و سردر و تالار آینه نیز موجود است که بهشت آیین خوانده می شود و دارای نقوش
اسلیمی است. این
باغ مدتها محل اقامت کریم خان زند در یزد بود و از نظر طراحی در شمار زیباترین باغ های دوره زندیه و قاجاریه محسوب می شود.
قدیمی ترین میدان ساعت شهری در ایران
قدیمی ترین ساعت شهری ایران در میدان وقت الساعت یزد نصب
شده است. این ساعت آفتابی به استناد کتاب جامع مفیدی نخستین ساعت شهری است
که فردی به نام ابوبکر ساعت ساز یزدی آن را در سال 725 هجری قمری در مدرسه
رکنیه در جوار مسجد جامع یزد نصب کرد. این مکان بعدها به نام میدان وقت
الساعت
شهرت یافت.
قدیمی ترین نخل چوبی ایران
نخل چوبی میدان امیر چخماق به
عنوان قدیمی ترین نخل چوبی ایران با 450 سال عمر متعلق به عصر صفوی و به
نخل حیدری ها معروف است. بلندی این نخل 8.5 متر و اضلاع آن نیز 8.5 در 8.5
متر است.
این نخل مجموعه مشبکی از چوبهای تراشیده شده با گره چینی ها و تیرهای بزرگ است که تقریبا به شکل درخت سرو (نماد آزادگی) ساخته
شده است. اما
بزرگترین نخل ایران نیز با همین ویژگی ها در شهرستان زارچ قرار دارد.
یزدی
ها رسم دارند که در ایام سوگواری امام حسین(ع) مراسم نخل گردانی اجرا
کنند. این نخل توسط 150 نفر در میان مردم گردانده می شود تا مراسم ویژه آن
نمادی باشد برای آزادگی و مظلومیت امام سوم شیعیان.
قدیمی ترین مسجد ایران
ساخت مسجد جامع فهرج واقع در 30 کیلومتری شهر یزد، به نیمه اول قرن اول هجری برمی
گردد. این مسجد، تنها مسجد جهان اسلام است که ساختمان آن
از ابتدا تاکنون هیچ تغییری
نکرده است. اگرچه در میان باستان شناسان اختلاف نظر وجود دارد اما ظاهرا
مسجد جامع فهرج قدیمی ترین مسجد ایران است. مسجد جامع فهرج کماکان زنده و
پویا بوده و در آن نماز جماعت برپا می کنند.
بلندترین مناره های جهان
مسجد جامع کبیر یزد یکی
از شاهکارهای معماری و تاریخی جهان به شمار می رود و به جرات می توان گفت
دارای بلندترین مناره های جهان است. بنای این مسجد با عظمت قرنهاست که از
فراسوی تاریخ تمدن این سرزمین می درخشد به نحوی که در کتب تاریخی یزد آمده
است:"مسجد را بر جای آتشگاه ساسانی
ساخته
اند و
سنگ بنای آن توسط علاء الدوله گرشاسب نهاده شده است". مسجد جامع قدیم در
قرن ششم هجری قمری و به دستور گرشاسب از نوادگان "علاء الدوله کالنجار"
ساخته شد و بنای اصلی مسجد کنونی از آثار "سید رکن الدین محمد قاضی" است.
دو
مناره مسجد که ارتفاع تقریبی آن از کف تا نوک به بیش از 52 متر می رسد،
دارای قطری در حدود هشت متر است که در دوره صفوی به بنا افزوده شده اما در
سال 1313 هجری
شمسی فرو ریخت و دوباره تجدید بنا شد. بلندای این مناره ها و اینکه کاشی
کاری منحصر به فردی حتی در اوج مناره ها انجام شده، تعجب همگان را بر می
انگیزد زیرا این مناره ها هرچه به سمت بالا رفته باریکتر شده و تنها یکی از
آنها دارای پلکان است از اینرو ظرافت کاشی کاری در این ارتفاع به واقع
قابل تحسین است.
بیشترین تعداد دخمه ها در یزد
دخمه محلی است که زرتشتیان، مردگان را بر طبق آداب دینی در آن می نهادند اما
از وقتی که به دفن کردن در گورستان پرداخته اند، استفاده از دخمه متروک
شده است. بیشترین این دخمه ها در یزد قرار دارد چون در این شهر زرتشتیان
زیادی زندگی می کردند. دخمه قدیمی یزد حدود سی سال است که دیگر مورد
استفاده نیست، دخمه مانکجی لیمجی هاتریا، دخمه چم تفت، دخمه شریف آباد
اردکان، دخمه ترک آباد اردکان تنها نام
تعدادی از
دخمه های زیاد موجود در یزد است. سرپرستی این دخمه ها را انجمن زرتشتیان
بر عهده دارد.
تنها آب انبار شش بادگیری جهان
آب
انبار شش بادگیر یزد به دلیل دارا بودن شش بادگیر به این نام معروف شده و
تنها آب انبار شش بادگیر جهان است. سه بادگیر آن از ابتدا ساخته شده بود و
سه بادگیر دیگر بعدها به آن اضافه شده است، با کمی دقت در شکل بادگیرها
تفاوت سه بادگیر قدیمی با دیگر بادگیرهای آن را می توان مشاهده کرد. شش
بادگیر آب انبار با توجه به شرایط اقلیمی و جهت باد در این منطقه به شکل
هشت وجهی هستند. شهر یزد همچنین دارای تنها آب انبار هفت بادگیری جهان با
دو مخزن است که در روستای عصر آباد قرار دارد.
تنها کاروانسرای دایره ای در ایران
غیر
از همه جاذبه های منحصر به فردی که در شهر یزد وجود دارد، می توان
تنهاترین کاروانسرای دایره شکل ایران را هم در شهرستان مهریز در مسیر یزد
به کرمان مشاهده کرد. کاروانسرای زین الدین یکی از 99 کاروانسرایی است که
شاه عباس در ایران ساخته با این تفاوت که معماری آن دایره ای است. اکنون از
این کاروانسرا به عنوان یک اقامتگاه سنتی و جاذبه گردشگری یاد می شود. می
گویند که اقامت در این کاروانسرای 400 ساله و دیدن آسمان پر ستاره اش امری
است که با آن تجربه سفر به یزد، تاریخی ترین شهر جهان کامل می
شود!
تصاویری دیگر از مکان های دیدنی شهر یزد
--
To all who try to make the world a better place to live in
! میهنم، ایرانم، همواره جاودان بمان
Long Live The Green Movement of Iranian People Against The Islamic Republic in Iran!
The Content of the email does not necessarily represent my political and social view.
